⚡ PROTOkoły ELektryczne

Instrukcja obsługi ProtoEl 1.8.5 — od uzupełnienia baz, przez nagłówek protokołu i pomiary, po wydruk, blokowanie i kopię zapasową. Windows i Android.

📥 Pobierz instrukcję PDF

🚦 Zanim zaczniesz

ProtoEl prowadzi Cię przez protokół w stałej kolejności: najpierw uzupełniasz Bazy (obiekty, zleceniodawców, pomiarowców, mierniki i dane własnej firmy), potem tworzysz protokół — wybierasz dane z baz, wpisujesz wyniki w zakładkach pomiarowych, a program sam liczy wartości dopuszczalne, ocenia każdy wynik i przygotowuje dokument do wydruku.

Program działa w 100% offline — wszystkie dane są zapisywane na Twoim urządzeniu. Internet nie jest potrzebny ani w terenie, ani przy biurku.

💡 Złota zasada: zacznij od Baz. Raz wpisane obiekty, pomiarowcy i mierniki są potem podpowiadane w każdym protokole — nie wpisujesz tych samych danych dwa razy.

⚠️ Odinstalowanie programu usuwa wszystkie dane. Rób regularnie kopię zapasową (rozdział 12).

🧭 Ekran programu

Na górze ekranu jest menu: Start, Pomiary, Archiwum, Bazy, Ustawienia, Drukuj Protokół i Pomoc. Po prawej stronie są przyciski Nowy (nowy protokół) i Wiersz (nowy wiersz w otwartej tabeli pomiarów).

Na telefonie menu jest schowane — przycisk Start w lewym górnym rogu prowadzi do ekranu startowego z kafelkami Pomiary, Archiwum, Bazy, Ustawienia i Pomoc.

Wygląd zmienisz w Ustawienia → Wygląd: motyw jasny lub ciemny oraz schemat kolorów.

🗄️ Krok 1 — Uzupełnij Bazy

Zakładka Bazy to Twoja biblioteka danych. Każdą pozycję dodajesz, poprawiasz i zapisujesz przyciskiem Zapisz. Program pilnuje, żeby nie powstawały powtórzenia — np. ten sam obiekt pod tym samym adresem albo ten sam zleceniodawca z tym samym NIP — i mówi, co już jest w bazie.

Obiekty

Budynki i instalacje, które badasz: nazwa (np. „Szkoła Podstawowa nr 5"), adres i opcjonalnie zleceniodawca obiektu. W protokole wybierasz obiekt z listy.

Zleceniodawcy

Firmy lub osoby zlecające pomiary: nazwa, NIP, adres, e-mail, telefon. Pełne dane trafiają na stronę tytułową protokołu.

Pomiarowcy

Osoby wykonujące i sprawdzające pomiary: imię i nazwisko oraz uprawnienia SEP — przy każdym uprawnieniu wybierasz zakres uprawnień (E — eksploatacja, D — dozór), wpisujesz numer i datę ważności i możesz dołączyć skan świadectwa. Numery uprawnień pojawiają się przy podpisach na wydruku, a skany można dołączyć do wydruku.

Mierniki

Przyrządy pomiarowe ze świadectwami wzorcowania: nazwa i numer seryjny, numer i daty świadectwa oraz opcjonalnie skan świadectwa. Dane miernika trafiają na protokół.

Poprawka numeru lub daty uprawnienia albo świadectwa zmienia tę samą pozycję — bez tworzenia kopii. W Ustawienia → Zaawansowane możesz włączyć przypomnienie o kończącej się ważności uprawnień i świadectw.

Bezpieczniki

Baza wkładek topikowych z prądami zadziałania, używana w ocenie impedancji pętli zwarcia. Program ma wbudowane dane (PN-EN 60269-2, ETI, Apator), a Ty możesz dodawać własne modele. Tabelę prądów możesz wkleić z Excela.

Zleceniobiorca

Dane Twojej firmy (wykonawcy pomiarów) — nazwa, adres, NIP, telefon, e-mail. Pojawiają się na stronie tytułowej protokołu.

💡 Pozycji użytej w protokole, który nie jest jeszcze zablokowany, program nie pozwala usunąć — najpierw zablokuj te protokoły (rozdział 10), wtedy zachowają wszystkie dane.

📝 Krok 2 — Nowy protokół i nagłówek

Nowy protokół zaczynasz przyciskiem Nowy. Jeśli w otwartym protokole są niezapisane zmiany, program najpierw zapyta, co z nimi zrobić.

Uzupełnij nagłówek. Pola z listą korzystają z Baz — wystarczy wpisać kilka liter, by pojawiły się podpowiedzi.

  • Protokół Nr — nadawany automatycznie w formacie NR/MM/RRRR/ID (numeracja od 1 w każdym miesiącu). Możesz go poprawić ręcznie aż do zablokowania protokołu.
  • Data badania i Data następnego — termin następnego badania ustawia się sam według rodzaju badania: +5 lat dla badań 5-letnich i odbiorczych, +1 rok dla rocznych i PWP, +6 miesięcy dla elektronarzędzi. Możesz go zmienić.
  • Układ sieci — TN-C, TN-S, TN-C-S, TT lub IT. Od układu zależą punkty oględzin, czasy wyłączenia, wzory i noty normatywne.
  • Rodzaj badania / sprawdzenia:
    • Odbiorcze — nowa instalacja
    • Odbiorcze — po remoncie / rozbudowie
    • Okresowe — 5-letnie (ogólne)
    • Okresowe — roczne (zagrożone pożarem/wybuchem)
    • Specjalne — instalacja fotowoltaiczna (PV)
    • Elektronarzędzia — badania okresowe
    • Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP)
  • Obiekt, Zleceniodawca — z Baz.
  • Wykonawca, Sprawdzający, Miernik 1, Miernik 2 — z Baz; pod polem widać numer uprawnień lub świadectwa.

⚠️ Najpierw ustaw układ sieci i rodzaj badania. Od nich zależą zakładki, punkty oględzin i kryteria oceny.

Stałe wartości dla każdego nowego protokołu (wykonawca, sprawdzający, mierniki, układ sieci, rodzaj badania) ustawisz w Ustawienia → Zapamiętywanie.

🛡️ Krok 3 — Środki ochrony

W zakładce Ochrona zaznaczasz środki zastosowane w instalacji:

  • Ochrona podstawowa (przed dotykiem bezpośrednim) — izolacja podstawowa części czynnych, obudowy i osłony IP2X/IPXXB, przeszkody, umieszczenie poza zasięgiem ręki, SELV/PELV.
  • Ochrona przy uszkodzeniu — samoczynne wyłączenie zasilania (SWZ), Klasa II, separacja elektryczna, SELV/PELV/FELV.

Każdy wybrany środek dodaje swoją zakładkę pomiarową (np. Klasa II, Separacja, SELV/PELV/FELV, Bariery), a wybrane środki drukują się w nagłówku protokołu. Protokół zawiera tylko zakładki, które dotyczą badanej instalacji.

⚡ Krok 4 — Pomiary (zakładki)

Wiersze dodajesz przyciskiem Wiersz. Nowy wiersz przejmuje ustawienia z ostatniego wiersza tej samej zakładki (np. typ zabezpieczenia, charakterystykę i prąd) — nazwy obwodu, wyniki i oceny nie są kopiowane. Program na bieżąco liczy wartości dopuszczalne i ocenia wynik: OK zielonym, NEG czerwonym. Kolumnę wyników możesz wkleić z Excela — w pierwszej komórce, wypełni kolejne wiersze w dół. Pod każdą zakładką są noty normatywne i pole na uwagi.

Oględziny

Lista punktów kontrolnych dopasowana do układu sieci, każdy z odniesieniem do normy. Oceniasz: POZYTYWNA, NEGATYWNA albo NIE DOTYCZY, z uwagami.

SWZ — impedancja pętli zwarcia

Wybierasz typ zabezpieczenia: MCB (B, C, D, K, Z), RCBO, RCD, SLS — wyłączniki selektywne (E, Cs), Topikowy (gG/gL, gG, gF, aM, z bazy bezpieczników) albo Nastawne, oraz prąd In i czas wyłączenia. Kolumna Model/Seria pozwala wskazać konkretną serię. Program wyznacza Ia i Zs dopuszczalną i porównuje ją ze zmierzoną Zs.

RCD — wyłączniki różnicowoprądowe

Typy AC, A, A SI, F, B, B+ oraz selektywne (S) i krótkozwłoczne (G); IΔn: 10, 30, 100, 300, 500, 1000 mA. Wpisujesz wynik testu przycisku, zmierzony prąd zadziałania i (zalecany) czas zadziałania przy wybranej krotności IΔn. Obwody możesz skopiować z zakładki SWZ.

Izolacja

Rezystancja izolacji przy napięciu probierczym 250 / 500 / 1000 V, dla obwodów „3+N", „3" i „1". Tryb szczegółowy (L-L, L-N, L-PE, N-PE) albo uproszczony (wszystkie przewody czynne do PE). Wymagane minimum podstawiane z normy.

Prąd upływu

Metoda zastępcza wobec pomiaru izolacji, gdy obwodu nie można wyłączyć — ocena względem IΔn i prądu dotykowego.

Ciągłość

Ciągłość przewodów ochronnych, uziemiających i połączeń wyrównawczych — rezystancja zmierzona porównana z wyliczoną i dopuszczalną.

Uziemienie

Rezystancja uziomów (fundamentowy, odgromowy, roboczy, TT i inne) z kryterium właściwym dla rodzaju uziomu; dla TT program podpowiada kryterium z IΔn.

Klasa II, Separacja, SELV/PELV/FELV, Bariery

Zakładki dla wybranych środków ochrony: urządzenia klasy II (oznaczenie, obudowa, rezystancja izolacji), obwody separowane (transformator, napięcia, uziemienie, liczba odbiorników), obwody bardzo niskiego napięcia (źródło, napięcie, rodzaj napięcia, uziemienie) oraz bariery, przeszkody i umieszczenie poza zasięgiem ręki (stopień IP, odległość, dostęp osób). Ocena liczona przez program.

Fotowoltaika (PV)

Dla rodzaju badania „Specjalne — instalacja fotowoltaiczna": izolacja strony DC i AC, napięcie jałowe Uoc i prąd zwarcia Isc stringów (z tolerancją ustawianą w Ustawieniach), ciągłość ramek, uziemienie, Zs i RCD po stronie AC. Gotowy zestaw pomiarów wstawisz jednym przyciskiem.

Elektronarzędzia

Dla rodzaju badania „Elektronarzędzia — badania okresowe": nazwa, producent, numer, klasa ochronności (I, II, III), kategoria użytkowania, oględziny, rezystancja PE, rezystancja izolacji i prąd upływu, data badania i następnego badania.

PWP — przeciwpożarowy wyłącznik prądu

Dla rodzaju badania „Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP)": jeden lub kilka wyłączników, lista kontrolna 10 punktów (TAK / NIE / NIE DOTYCZY), pomiary obwodu sterowania i wynik: sprawny, warunkowo dopuszczony albo niesprawny.

📎 Załączniki

Przycisk Załączniki w dolnej części formularza: Dodaj zdjęcie (JPG/PNG), na telefonie także Zrób zdjęcie, oraz Dodaj PDF (dokument do 10 MB). W protokole może być do 30 załączników. Zdjęcie ma rodzaj: zdjęcie, szkic albo schemat. Kolejność zmieniasz strzałkami ◀ ▶.

Na wydruku jest spis załączników, potem szkice i schematy (każdy na osobnej stronie) i zdjęcia (po 4 na stronie). Dokument PDF jest wymieniony w spisie. Dołączanie załączników do wydruku włączysz w Ustawienia → Wydruk.

✅ Krok 5 — Zapis, uwagi i orzeczenie

Przycisk Zapisz pojawia się, gdy w protokole coś zmieniono. Pierwszy zapis dodaje protokół do Archiwum. Bez wybranego rodzaju badania zapis się nie uda — program wskaże pole.

Orzeczenie program ustala na podstawie ocen ze wszystkich zakładek, które dotyczą protokołu; możesz je też ustawić ręcznie. Dopisz uwagi końcowe. Orzeczenie i uwagi trafiają na wydruk.

💡 Odpowiedzialność za poprawność badań i treść orzeczenia ponosi osoba wykonująca pomiary — ProtoEl jest narzędziem wspomagającym pracę osób z uprawnieniami SEP.

🖨️ Krok 6 — Wydruk

Kliknij Drukuj Protokół. Program najpierw sprawdza, czy w protokole nie brakuje ważnych danych (np. zleceniodawcy, miernika, wyników) i pokazuje listę — możesz wrócić do pola albo drukować mimo to.

  • Windows: otwiera się okno drukowania — wybierz drukarkę albo Microsoft Print to PDF, żeby zapisać plik PDF (nazwa pliku podpowiada się sama). Układ poziomy A4 ustawia się automatycznie.
  • Android: program tworzy plik PDF i pokazuje jego podgląd. Przycisk Zapisz zapisuje plik na telefonie, Udostępnij wysyła go dalej (e-mail, komunikator, dysk).

Co zawiera wydruk

  • Strona tytułowa (opcjonalna — Ustawienia → Wydruk) z danymi obu stron i zakresem badania.
  • Osobne strony dla każdego rodzaju pomiarów, które mają dane: nagłówek (obiekt, adres, zleceniodawca, daty, układ sieci, rodzaj badania, środki ochrony), tabela z oceną, noty normatywne.
  • Uwagi, orzeczenie, mierniki z numerami świadectw, podpisy wykonawcy i sprawdzającego z numerami uprawnień.
  • Numeracja „Strona X z Y" na każdej stronie.
  • Opcjonalnie: skany uprawnień i świadectw wzorcowania oraz załączniki.

W Ustawienia → Wydruk jest też opcja Drukuj puste wiersze — puste wiersze drukują się jako czyste kratki, np. do ręcznego wypełnienia.

🔒 Blokowanie protokołu

Archiwum → menu „…" przy protokole → Zablokuj. Protokół zostaje trwale zapisany, oznaczony kłódką 🔒 i staje się tylko do odczytu — można go drukować i klonować, ale nie poprawiać.

Zablokowany protokół zachowuje dane z dnia zablokowania: osoby, uprawnienia, mierniki, świadectwa, obiekt, zleceniodawcę i dane firmy oraz ustawienia wydruku. Późniejsze zmiany w Bazach i Ustawieniach — także usunięcie osoby czy miernika — nie zmieniają jego wydruku. Taki protokół przeniesiony kopią na inne urządzenie wygląda tak samo.

📂 Archiwum

Zapisane protokoły, od najnowszego. Wyszukiwarka znajduje protokół po nazwie obiektu lub numerze. Pole przy protokole zaznacza go — licznik pokazuje, ile zaznaczono.

Przyciski na górze: Zapisz do pliku (zaznaczone protokoły do pliku .ptl), Wczytaj z pliku, Archiwizuj protokoły.

Menu „…" przy protokole:

  • Zablokuj — trwały zapis (rozdział 10).
  • Drukuj PDF — wydruk bez otwierania protokołu.
  • Zapisz do pliku — protokół do pliku .ptl; zostaje w Archiwum.
  • Klonuj — nowy protokół na bazie istniejącego, np. ten sam obiekt za rok. Kopiowane są dane obiektu i instalacji — wyniki pomiarów i załączniki nie, bo muszą pochodzić z dnia badania.
  • Archiwizuj — zapisuje protokół do pliku, a po sprawdzeniu pliku i Twoim potwierdzeniu usuwa go z Archiwum. Przywrócisz go przyciskiem Wczytaj z pliku.

💾 Kopia zapasowa i przenoszenie danych

Wszystkie dane są na urządzeniu, dlatego rób regularnie kopię. W zakładce Bazy kliknij Zapisz kopię zapasową i wybierz miejsce zapisu. Kopia to plik .ptl z wersją programu w nazwie, np. ProtoEl_1.8.5_Kopia_…_2026-10-24.ptl.

Pełna kopia zawiera wszystkie protokoły, obiekty, zleceniodawców, pomiarowców, mierniki, skany świadectw, załączniki, bezpieczniki oraz ustawienia i dane firmy.

Na nowym urządzeniu (także między telefonem a komputerem) kliknij Wczytaj z pliku w Bazach albo w Archiwum i wskaż plik. Program pokaże, co jest w pliku, i zapyta o pozycje, które już masz — raz, dla wszystkich naraz. Protokół zablokowany w Twoim Archiwum nigdy nie jest zastępowany. Kopie ze starszych wersji (także dawne pliki JSON) nadal da się wczytać.

Każdą bazę możesz też osobno zapisać do pliku i wczytać z pliku — przyciski na dole listy.

⚙️ Ustawienia

Zmiany w Ustawieniach zapisujesz przyciskiem Zapisz zmiany.

  • Wygląd — motyw graficzny (jasny / ciemny), schemat kolorów, schemat kolorów list rozwijanych.
  • Wydruk — strona tytułowa, strony z oględzinami, drukowanie pustych wierszy, dołączanie świadectw pomiarowców, świadectw mierników i załączników.
  • Pomiary — banery informacyjne, sprawdzanie czasów SWZ, tryb rozszerzony, tolerancja Uoc/Isc dla fotowoltaiki, domyślne wartości izolacji, charakterystyki wyłączników MCB.
  • Zapamiętywanie — wykonawca, sprawdzający, mierniki, układ sieci i rodzaj badania dla nowego protokołu.
  • Zaawansowane — identyfikator urządzenia (w numerze protokołu), liczba dodawanych wierszy, pytanie przed usunięciem wiersza z danymi, przypomnienie o ważności uprawnień i świadectw, archiwizacja protokołów, funkcje serwisowe.

🔓 Wersja darmowa i pełna

Android (Google Play): wersja darmowa pozwala bez limitu czasu utworzyć 3 protokoły i wykonać 3 wydruki ze znakiem wodnym. Kopia zapasowa i wczytywanie z pliku są w pełnej wersji. Pełną wersję odblokowujesz jednorazowym zakupem w aplikacji (przycisk Kup pełną wersję na górze zakładki Pomoc) — bez subskrypcji. Po ponownej instalacji użyj przycisku Przywróć zakup (to samo konto Google).

Windows (Microsoft Store): program kupujesz w sklepie — od razu pełna wersja, bez ograniczeń. Po ponownej instalacji zakup przywraca się sam po zalogowaniu na to samo konto Microsoft.

Aktualną cenę sprawdzisz w Google Play i Microsoft Store.

⌨️ Skróty klawiszowe (Windows)

  • Ctrl + N — nowy protokół • Ctrl + S — zapisz (w Pomiarach) • Ctrl + P — drukuj protokół
  • Ctrl + D — dodaj wiersz do otwartej tabeli
  • Ctrl + 1 Pomiary • Ctrl + 2 Archiwum • Ctrl + 3 Bazy • Ctrl + 4 Ustawienia • Ctrl + H Start
  • Ctrl + = powiększ • Ctrl + − pomniejsz • Ctrl + 0 rozmiar domyślny • F11 pełny ekran • F1 Pomoc
  • W tabeli: ↑ ↓ ← → — sąsiednia komórka, Enter / Shift + Enter — wiersz niżej / wyżej, Tab / Shift + Tab — następna / poprzednia komórka
  • Listy w komórkach: wpisywanie liter zawęża listę, Esc zamyka listę i okna
  • Ctrl + V — wklejenie kolumny wartości z Excela

🩺 Gdy coś nie działa

Gdy program zgłosi błąd albo nieoczekiwanie się zamknie, otwórz Pomoc → Kontakt i kliknij Zapisz dziennik do pliku. Dołącz plik do e-maila na info@protoel.pl. Dziennik zawiera tylko informacje o błędach programu (data, wersja, ekran, treść błędu) — bez danych z protokołów. Nic nie jest wysyłane samo; plik możesz przejrzeć w Notatniku.

Windows: ProtoEl potrzebuje składnika Microsoft Edge WebView2 Runtime (wbudowany w Windows 11, w Windows 10 instalowany przez Windows Update). Jeśli go brakuje, program wyświetli komunikat i po kliknięciu OK otworzy stronę Microsoft z instalatorem.

📐 Normy i przepisy

Algorytmy, kryteria oceny i listy kontrolne w ProtoEl oparte są na aktualnych polskich normach i przepisach, m.in.:

  • PN-HD 60364-4-41 — ochrona przed porażeniem, PN-HD 60364-6 — sprawdzanie instalacji.
  • PN-EN 60898-1, PN-EN 60947-2 — wyłączniki (B, C, D, K, Z), DIN VDE 0641-21 — wyłączniki selektywne SLS.
  • PN-EN 60269 — bezpieczniki topikowe (baza wkładek).
  • PN-EN 61008-1, PN-EN 61009-1, PN-EN 62423 — wyłączniki różnicowoprądowe.
  • PN-EN 61557 — przyrządy pomiarowe (izolacja, impedancja, ciągłość, uziemienia, prąd upływu).
  • PN-HD 60364-7-712 oraz PN-EN 62446-1 — instalacje fotowoltaiczne.
  • PN-EN 50699 i PN-EN 50678 — badania okresowe i po naprawie elektronarzędzi.

📌 ProtoEl wspomaga pracę osób z uprawnieniami SEP. Odpowiedzialność za dobór środków ochrony, poprawność pomiarów i treść orzeczenia ponosi osoba wykonująca badania.

📥 Pobierz instrukcję PDF
↑